Sessiz Tehlike Büyüyor: CKM Sendromu Genç Yaşlara İndi

Amerikan Kalp Derneği’nin (American Heart Association) yayımladığı 2026 Kalp Hastalığı ve İnme İstatistikleri Güncellemesi, kardiyovasküler-böbrek-metabolik sendromun (CKM) ülkede alarm verici boyutlara ulaştığını ortaya koydu.

Rapora göre ABD’deki yetişkinlerin yaklaşık yüzde 90’ında, çoğu zaman belirti vermeden ilerleyen CKM sendromunun en az bir bileşeni bulunuyor. Daha da çarpıcı olan ise genç ve orta yaşlı yetişkinlerin yüzde 80’inden fazlasında hastalığa ilişkin erken uyarı işaretlerinin görülmesi. Uzmanlar, benzer bir tablonun Türkiye için de geçerli olduğuna dikkat çekiyor.

“Bu Veriler Acil Önlem Çağrısıdır”

Rapora başyazar olarak katkı sunan Northwestern Üniversitesi Feinberg Tıp Fakültesi’nden kardiyolog Dr. Sadiya S. Khan, verilerin özellikle gençler için ciddi bir uyarı niteliği taşıdığını belirterek, “Bu tablo, acil önlem gerektiren bir duruma işaret ediyor. Karşımızda, gelecekte nasıl bir sağlık sistemi yüküyle karşılaşacağımızın net bir ön izlemesi var” dedi.

CKM’nin tek bir sendrom olarak ele alınmasının önemine değinen Khan, hastalıkların gerçek hayatta izole gelişmediğini vurgulayarak, bütüncül yaklaşımın erken tanı ve koordineli tedavi açısından hayati olduğunu ifade etti.

CKM Sendromu Nedir?

İç Hastalıkları ve Nefroloji Uzmanı Prof. Dr. Ziya Mocan, CKM sendromunu; kalp-damar hastalıkları, böbrek fonksiyon bozuklukları ve metabolik hastalıkların (diyabet, obezite, hipertansiyon) birbirini besleyerek ilerlediği bütüncül bir hastalık tablosu olarak tanımladı.

“Sessiz” olarak adlandırılmasının nedeninin, uzun süre belirti vermeden ilerlemesi olduğunu belirten Mocan, kişinin kendini iyi hissederken kalp, damar ve böbreklerde hasarın sürdüğünü söyledi.

Türkiye’de Durum Farklı Değil

Türkiye’de CKM sendromuna özgü net bir oran bulunmamakla birlikte, uzmanlar obezite, hipertansiyon, diyabet ve kronik böbrek hastalığı verilerinin benzer bir tabloya işaret ettiğini belirtiyor.

İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Hasan Hacıosman, özellikle büyük şehirlerde yaşayan bireylerde CKM riskinin oldukça yüksek olduğunu vurgularken, Prof. Dr. Ziya Mocan ise polikliniklerde hastaların büyük bölümünde bu zincirin en az bir halkasının bulunduğunu ifade etti.

Kısır Döngü Nasıl Oluşuyor?

Uzmanlara göre yüksek tansiyon, diyabet, obezite ve böbrek hastalıkları aynı fizyolojik döngü içinde birbirini tetikliyor. Obezite insülin direncine, insülin direnci diyabete yol açarken; diyabet damar ve böbrek hasarını hızlandırıyor. Böbrek fonksiyonlarının bozulması tansiyonu yükseltiyor, yüksek tansiyon ise hem kalbi hem böbrekleri daha fazla yıpratıyor.

Erken Belirti Vermiyor, Tarama Hayat Kurtarıyor

CKM sendromunun erken evrede çoğu zaman fark edilmediğini belirten Prof. Dr. Mocan, hafif halsizlik, çabuk yorulma, bel çevresinde yağlanma ve sınırda yüksek tansiyon gibi bulguların genellikle önemsenmediğini söyledi. Bu nedenle düzenli sağlık taramalarının kritik olduğunu vurguladı.

Uzmanlar, 18 yaşından itibaren kan basıncı, kan şekeri, kolesterol ve böbrek fonksiyonlarının düzenli aralıklarla kontrol edilmesini; risk grubundaki bireyler için ise yılda bir taramanın ideal olduğunu belirtiyor.

Gelecek 20 Yıl Tehlikede

CKM sendromunun erken yakalandığında büyük ölçüde kontrol altına alınabildiğini belirten uzmanlar, geç kalındığında kalıcı organ hasarı, kalp krizi, felç ve böbrek yetmezliği riskinin ciddi şekilde arttığına dikkat çekiyor.

Gençlerde artan obezite ve hareketsiz yaşamın önümüzdeki 10–20 yıl için ciddi sonuçlar doğurabileceğini vurgulayan Prof. Dr. Ziya Mocan, “Bu sadece bireysel bir sağlık sorunu değil, aynı zamanda sağlık sistemi üzerinde büyük bir yük anlamına geliyor. Bugün atılacak önleyici adımlar, toplumun gelecekteki sağlığını belirleyecek” uyarısında bulundu.